خلاصه سریع: موافقتنامه تجارت آزاد میان ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا، شامل روسیه، قزاقستان، بلاروس، ارمنستان و قرقیزستان، پس از نزدیک به هفت سال مذاکره از ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۴ اجرایی شد و ۸۷ درصد اقلام صادراتی ایران به این کشورها را مشمول تعرفه کمتر از ۴ درصد کرد که طی ده سال بهطور پلکانی به صفر خواهد رسید.
پس از نزدیک به هفت سال مذاکره، موافقتنامه تجارت آزاد ایران و اوراسیا از ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۴ بهطور همزمان در ایران و کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا اجرایی شد؛ تحولی که بر اساس اظهارات مقامات سازمان توسعه تجارت ایران، برای نخستینبار ایران را وارد یک موافقتنامه تجاری پردامنه با تعرفههای نزدیک به صفر میکند.
جزئیات کلیدی موافقتنامه
این توافق، اتحادیه اقتصادی اوراسیا شامل روسیه، قزاقستان، بلاروس، ارمنستان و قرقیزستان را دربر میگیرد. بر اساس این موافقتنامه، حدود ۸۷ درصد از اقلام صادراتی ایران به این پنج کشور مشمول تعرفهای کمتر از ۴ درصد شده که طی یک دوره دهساله بهصورت پلکانی به صفر خواهد رسید. تعداد اقلام تجاری مشمول این توافق نیز از ۵۰۰ قلم در توافق موقت اولیه، به بیش از هزار قلم در توافق دائم افزایش یافته است.
تفاوت با توافق موقت قبلی
ایران از سال ۱۳۹۸ یک موافقتنامه تجارت ترجیحی موقت با اتحادیه اوراسیا در حال اجرا داشت که دامنه محدودتری از کالاها را شامل میشد. موافقتنامه جدید که پس از تأیید مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان نهایی و ابلاغ شد، این همکاری را به سطح تجارت آزاد کامل با دامنه گستردهتر ارتقا میدهد.
این توافق چه تأثیری بر صادرکنندگان ایرانی دارد؟
کاهش تدریجی تعرفه به سمت صفر برای بیشتر اقلام صادراتی، مزیت رقابتی قیمتی قابلتوجهی برای صادرکنندگان ایرانی نسبت به رقبای خارج از این توافق در بازار پنج کشور عضو ایجاد میکند. صادرکنندگانی که پیشتر از گواهی مبدأ ترجیحی برای بهرهمندی محدود از این تخفیف استفاده میکردند، اکنون با دامنه وسیعتری از کالاهای مشمول مواجه هستند.
بهبودهای همراه در حملونقل و مبادلات مالی
بر اساس اظهارات مقامات سازمان توسعه تجارت، این موافقتنامه با بهبودهایی در ابعاد حملونقل و تبادلات مالی میان ایران و کشورهای اوراسیا نیز همراه بوده که میتواند مکمل تسهیلات تعرفهای برای صادرکنندگان باشد.
جمعبندی
اجرای موافقتنامه تجارت آزاد ایران و اوراسیا، گامی راهبردی در دیپلماسی اقتصادی ایران با کشورهای منطقه محسوب میشود که در صورت بهرهبرداری مؤثر توسط صادرکنندگان، میتواند سهم بازار ایران در این پنج کشور را در سالهای آینده بهطور محسوسی افزایش دهد.
برای اطلاعات تکمیلی و منابع رسمی مرتبط با این موضوع، میتوانید به اکوایران به آدرس https://ecoiran.com مراجعه کنید.
سوالات متداول
موافقتنامه تجارت آزاد ایران و اوراسیا از چه تاریخی اجرایی شد؟
این موافقتنامه از ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۴ بهطور همزمان در ایران و کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا اجرایی شد.
چند درصد از اقلام صادراتی ایران مشمول تعرفه کاهشیافته این توافق هستند؟
حدود ۸۷ درصد از اقلام صادراتی ایران به این پنج کشور مشمول تعرفه کمتر از ۴ درصد شده که طی ده سال بهطور پلکانی به صفر خواهد رسید.
این موافقتنامه شامل کدام کشورها میشود؟
روسیه، قزاقستان، بلاروس، ارمنستان و قرقیزستان، اعضای اتحادیه اقتصادی اوراسیا، طرف این موافقتنامه با ایران هستند.