خلاصه سریع: سخنگوی وزارت خارجه روسیه اعلام کرده تنشهای اخیر خاورمیانه، برنامههای راهاندازی کریدور بینالمللی شمال-جنوب (INSTC) را تغییر نخواهد داد. این کریدور که در سال ۲۰۰۰ توسط ایران، روسیه و هند پایهگذاری شد، ایران را بهعنوان حلقه اتصال کلیدی میان آسیا، خلیج فارس و اروپا معرفی میکند.
سخنگوی وزارت خارجه روسیه با تأکید بر ثابت ماندن برنامههای ایجاد کریدور بینالمللی شمال-جنوب، اعلام کرده تنشهای اخیر در خاورمیانه، نگرش شرکای منطقهای را نسبت به راهاندازی این مسیر ترانزیتی تغییر نخواهد داد. این اظهارات در شرایطی مطرح شده که جنگ اخیر در ایران و اختلال در برخی مسیرهای دریایی، اهمیت کریدورهای زمینی و ریلی جایگزین را برای تجارت منطقهای دوچندان کرده است.
کریدور بینالمللی شمال-جنوب (INSTC) چیست؟
این کریدور که در سال ۲۰۰۰ توسط ایران، روسیه و هند پایهگذاری شد، مسیری به طول تقریبی ۷۲۰۰ کیلومتر است که از بندر بمبئی هند آغاز میشود، از طریق بندرعباس یا چابهار وارد ایران میشود و سپس با مسیر ریلی و جادهای، ایران را به آذربایجان، روسیه و در نهایت اروپا متصل میکند.
موضع رسمی روسیه چه بود؟
ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت خارجه روسیه، توضیح داده که این کریدور با هدف اتصال شمال اوراسیا به مراکز اصلی لجستیک در سواحل خلیج فارس و اقیانوس هند طراحی شده و مسکو بر این باور است که زنجیرههای تأمین بینالمللی روان، کلید توسعه پایدار اقتصاد جهانی هستند.
این خبر برای زنجیره تأمین و لجستیک ایران چه اهمیتی دارد؟
در صورت تکمیل کامل زیرساختهای این کریدور، بهویژه بخشهای ریلی، ایران میتواند نقش پررنگتری بهعنوان حلقه اتصال ترانزیتی میان آسیا و اروپا ایفا کند؛ موضوعی که مستقیماً به تنوعبخشی مسیرهای حمل و نقل بینالمللی برای صادرکنندگان و واردکنندگان ایرانی کمک میکند و میتواند بخشی از فشار ناشی از اختلال در مسیرهای دریایی سنتی را کاهش دهد.
موانع همچنان باقیمانده برای تکمیل کریدور
بر اساس گزارشهای کارشناسی، مانع اصلی فعالسازی کامل کریدور شمال-جنوب، نیاز به سرمایهگذاری گسترده در تکمیل بخشهای ریلی، بهویژه در مسیرهایی مانند رشت-آستارا است. برخی تحلیلگران داخلی نسبت به کندی پیشرفت این پروژه در مقایسه با کریدورهای رقیب شرقی-غربی (مانند کریدور میانی اروپا-آسیای میانه) هشدار دادهاند.
جمعبندی
ادامه حمایت رسمی روسیه از کریدور شمال-جنوب، علیرغم تنشهای منطقهای، سیگنالی مثبت برای تداوم این پروژه ترانزیتی است؛ اما تحقق کامل مزایای آن برای تجارت خارجی ایران، همچنان به تسریع سرمایهگذاری در تکمیل زیرساختهای ریلی و هماهنگی میان کشورهای عضو وابسته است.
برای اطلاعات تکمیلی و منابع رسمی مرتبط با این موضوع، میتوانید به نشریه صبح صادق به آدرس https://sobhesadegh.ir/fa/amp/news/393220 مراجعه کنید.
سوالات متداول
کریدور بینالمللی شمال-جنوب توسط چه کشورهایی پایهگذاری شده است؟
این کریدور در سال ۲۰۰۰ توسط ایران، روسیه و هند پایهگذاری شد و مسیری میان بندر بمبئی هند، ایران، آذربایجان، روسیه و اروپا را شامل میشود.
روسیه چه موضعی درباره تداوم این کریدور در شرایط تنش منطقهای اعلام کرده است؟
سخنگوی وزارت خارجه روسیه اعلام کرده تنشهای اخیر خاورمیانه، برنامههای راهاندازی این کریدور را تغییر نخواهد داد.
مهمترین مانع تکمیل کامل کریدور شمال-جنوب چیست؟
بر اساس گزارشهای کارشناسی، نیاز به سرمایهگذاری گسترده در تکمیل بخشهای ریلی، بهویژه مسیر رشت-آستارا، مهمترین مانع پیشرفت این پروژه است.